VN wil duidelijke grenzen stellen aan autonome killerrobots

De Verenigde Naties willen voorkomen dat wapensystemen straks zelfstandig beslissen wie er op het slagveld wordt aangevallen. In Genève praten VN-lidstaten opnieuw over internationale regels voor volledig autonome wapens, terwijl kunstmatige intelligentie steeds sneller onderdeel wordt van moderne oorlogsvoering.

AI kan enorme hoeveelheden informatie razendsnel analyseren. Daardoor kunnen militaire systemen potentiële doelen identificeren in een fractie van de tijd die een mens daarvoor nodig heeft. Volgens de VN brengt die ontwikkeling de wereld dichter bij wapens die zonder directe menselijke beslissing mensen kunnen aanvallen.

Autonome militaire technologie is niet nieuw. Nieuwere AI-systemen maken het echter mogelijk om veel sneller gegevens te verwerken en zelfstandig patronen of mogelijke doelwitten te herkennen.

Dergelijke technologie wordt inmiddels daadwerkelijk toegepast. In verschillende conflicten worden AI-systemen gebruikt om militair relevante doelen te selecteren. Ook in Oekraïne wordt geëxperimenteerd met drones die bepaalde taken grotendeels zelfstandig kunnen uitvoeren. 

Voorstanders wijzen erop dat AI wapens mogelijk preciezer kan maken en daarmee burgerslachtoffers zou kunnen beperken. Deskundigen plaatsen daar grote vraagtekens bij. De uitkomst hangt immers niet alleen af van de technologie, maar ook van de manier waarop een systeem wordt ingezet en gecontroleerd.

Een belangrijk probleem ontstaat wanneer mensen AI-gegenereerde doelwitten nauwelijks nog controleren. Als militairen onder grote tijdsdruk een door een algoritme voorgesteld doel moeten goedkeuren, kan menselijke controle in de praktijk weinig meer voorstellen.

Bij volledig autonome systemen ontstaat bovendien een ander risico. Zodra een wapen eenmaal is gelanceerd, kan een mens mogelijk niet meer ingrijpen als de omstandigheden veranderen. Een doelwit kan bijvoorbeeld plotseling tussen burgers terechtkomen.

Dat roept niet alleen ethische vragen op, maar kan ook botsen met het internationaal humanitair oorlogsrecht. 

VN-secretaris-generaal António Guterres pleit daarom voor harde internationale grenzen. Hij wil onder meer een verbod op wapens die volledig zelfstandig handelen wanneer hun geweldsgebruik onvoldoende voorspelbaar is. Ook wapens die autonoom specifiek mensen als doelwit kiezen, zouden volgens hem verboden moeten worden. 

Opensource-robot van 411 euro kan zichzelf nieuwe vaardigheden aanleren

Hugging Face is gestart met de verkoop van de Microduck, een compacte opensource-robot die gebruikers zelf nieuwe vaardigheden kunnen aanleren. De roboteend kost in Europa 411 euro. De eerste exemplaren worden naar verwachting voor Kerstmis geleverd. 

De Microduck is ongeveer 25 centimeter groot en beschikt over vijftien motoren waarmee onder meer de kop, nek en poten kunnen bewegen. Daarnaast heeft de robot een camera, dieptesensor en beweegbare snavel. Daarmee kan hij voorwerpen oppakken.

De robot kan standaard al lopen, zitten en na een val weer overeind komen. Met optionele rolschaatsjes kan hij bovendien rolschaatsen. Die maken deel uit van een accessoirepakket waarin ook een laserpointer en tien NFC-tags zitten.

Het belangrijkste onderdeel van de Microduck is de mogelijkheid om nieuwe bewegingen aan te leren. Dat gebeurt aanvankelijk in een virtuele omgeving, waarin duizenden digitale versies van de robot verschillende bewegingen uitproberen. Wanneer een beweging in de simulatie werkt, kan die naar een echte Microduck worden overgezet.

De robot kan volgens de makers opnieuw worden getraind. Aangeleerde bewegingen worden vervolgens lokaal op de ingebouwde chip uitgevoerd. Zowel de simulator als de volledige trainingsomgeving zijn opensource beschikbaar via GitHub.

De Microduck is ontwikkeld door Pollen Robotics uit Bordeaux. Hugging Face nam het robotica-bedrijf in 2025 over. Volgens de berichtgeving wordt Hugging Face inmiddels zelf overgenomen door Nvidia voor bijna 13 miljard dollar.

Acht meter hoge robot is blikvanger van techfestival in Eindhoven

Wie in september Maker Days in Eindhoven bezoekt, kan moeilijk om de grootste publiekstrekker heen. Tijdens de dertiende editie van het festival staat een enorme robot van maar liefst acht meter hoog centraal. De machine kan bewegen én beschikt over een eigen AI-persoonlijkheid.

De robot heet Re-Bot 1 en is allesbehalve een statisch kunstwerk. Hij kan zijn hoofd, armen en ogen bewegen en zelfs zijn hartkleppen laten bewegen. Ook draaien behoort tot zijn mogelijkheden.

Re-Bot 1 moet niet alleen indrukwekkend zijn om naar te kijken, bezoekers kunnen er ook daadwerkelijk mee praten. De robot spreekt Nederlands, Engels, Duits en Frans.

Zijn AI geeft hem bovendien een soort persoonlijkheid. Verschillende ‘emoties’ worden zichtbaar gemaakt met bewegingen en verlichting. Loopt de robot echt warm voor iets, dan kan hij zelfs confetti afschieten.

Ondanks de futuristische techniek ziet Re-Bot 1 er volgens de organisatie juist behoorlijk verweerd uit. Het uiterlijk doet denken aan een oude Star Wars-droid. De robot is overigens niet voor het eerst op een groot evenement te zien: eerder stond hij onder meer op Defqon.

De robot vormt een van de opvallendste onderdelen van Maker Days, dat op 12 en 13 september plaatsvindt in het Klokgebouw op Strijp-S in Eindhoven.

Het festival brengt technologie en creativiteit samen. Bezoekers kunnen er kennismaken met projecten en innovaties op uiteenlopende gebieden, waaronder robotica, games, energie, muziek, programmeren en mode.

Met de acht meter hoge Re-Bot 1 krijgt het evenement in ieder geval een blikvanger die lastig te missen is.

Chinese robot breekt wereldrecord van Usain Bolt

Een Chinese humanoïde robot heeft tijdens een test in Beijing de 100 meter afgelegd in 9,32 seconden. Daarmee zou de robot sneller zijn dan het wereldrecord van Usain Bolt, die in 2009 een tijd van 9,58 seconden neerzette. 

De robot, Lightning genaamd, is ontwikkeld door Honor, vooral bekend als fabrikant van smartphones. Tijdens de test haalde de robot een topsnelheid van 14,5 meter per seconde. De prestatie werd geleverd tijdens een voorbereidingsevenement voor de World Humanoid Robot Games, die zaterdag in Beijing zijn begonnen. 

Lightning had eerder al laten zien dat het niet alleen snel, maar ook relatief lang kan rennen. In april legde de robot een halve marathon van 21 kilometer in Beijing af in 50 minuten en 26 seconden. Voorafgaand aan die wedstrijd was de robot 1,69 meter hoog en had hij benen van 95 centimeter. Voor de robotspelen zijn de benen met 10 centimeter verlengd tot 1,05 meter. 

De prestaties passen in de groeiende aandacht voor humanoïde robots in China. Overheid en technologiebedrijven investeren fors in de ontwikkeling van robots die uiteindelijk onder meer in fabrieken, magazijnen en andere werkomgevingen kunnen worden ingezet.

De tijd van Lightning moet overigens niet worden gezien als een nieuw wereldrecord in de atletiek. Het record van Bolt geldt voor menselijke atleten. De robot nam deel aan een afzonderlijke test en werd niet volgens de regels van een officiële atletiekwedstrijd gemeten.

Amerikaans legeronderzoek hielp Chinese robothonden op weg

De succesvolle robothonden van het Chinese bedrijf Unitree Robotics bouwen voort op technologie die mede is ontwikkeld met financiële steun van het Amerikaanse leger. Dat blijkt uit onderzoek van Reuters, waarbij verschillende onderzoekers die bij het oorspronkelijke project betrokken waren, de overeenkomsten bevestigen. 

Een belangrijk voorbeeld is de Mini Cheetah, een vierpotige robot die onder meer aan MIT werd ontwikkeld. De ontwikkeling maakte deel uit van de Robotics Collaborative Technology Alliance, een onderzoeksprogramma dat van 2010 tot 2020 liep en werd gefinancierd door het Amerikaanse leger. Ook andere Amerikaanse onderzoeksinstellingen en bedrijven waren erbij betrokken. 

Volgens onderzoekers die aan het project meewerkten, vertonen de afmetingen en het ontwerp van Unitrees robothonden opvallende overeenkomsten met de Amerikaanse prototypes. Unitree heeft die technologie vervolgens verder ontwikkeld en geschikt gemaakt voor grootschalige productie. Het bedrijf wist de robots daardoor tegen relatief lage prijzen op de markt te brengen. De Go2 kost bijvoorbeeld ongeveer 1.600 dollar.

Dat Unitree Amerikaanse onderzoeksresultaten gebruikte, betekent overigens niet dat het bedrijf de technologie illegaal heeft gekopieerd. De resultaten van het militaire onderzoeksprogramma werden bewust openbaar gemaakt. Het doel was juist om wetenschappelijke en technische ontwikkelingen in de robotica verder te stimuleren. 

Daarmee ontstond een opvallende situatie. Amerikaanse overheidsfinanciering hielp mee aan de ontwikkeling van technologie die later de basis vormde voor commerciële robothonden in China. China beschikte vervolgens over een omvangrijke productieketen waarmee dergelijke robots relatief goedkoop op grote schaal konden worden geproduceerd.

Juist op dat punt ligt volgens deskundigen een belangrijk verschil tussen beide landen. Amerikaanse bedrijven ontwikkelden geavanceerde robots, maar hadden moeite om die technologie tegen concurrerende prijzen in grote aantallen te produceren. Chinese fabrikanten konden gebruikmaken van een dicht netwerk van toeleveranciers, onder meer voor motoren, tandwielen en actuatoren. 

De ontwikkeling heeft inmiddels ook een militaire dimensie gekregen. Zowel de Verenigde Staten als China onderzoeken toepassingen van vierpotige robots voor defensiedoeleinden. Chinese staatsmedia hebben Unitree-robots laten zien tijdens militaire oefeningen, waaronder een aangepaste robot met een vuurwapen. Unitree zegt zelf dat zijn robots bedoeld zijn voor civiele toepassingen. (⁠Reuters)

De Amerikaanse overheid heeft Unitree ondertussen op een lijst geplaatst van Chinese bedrijven die volgens Washington bijdragen aan de Chinese defensie-industrie. Dat betekent niet automatisch dat de robots verboden zijn voor consumenten, maar het beperkt wel de mogelijkheden voor gebruik door Amerikaanse overheidsinstanties. (⁠The Washington Post)

Het verhaal van Unitree laat daarmee zien hoe publieke onderzoeksinvesteringen onverwachte gevolgen kunnen hebben. Technologie die met Amerikaans overheidsgeld werd ontwikkeld en vervolgens bewust openbaar werd gemaakt, heeft uiteindelijk bijgedragen aan de opkomst van een Chinese concurrent die inmiddels een belangrijke positie inneemt op de markt voor robothonden.

Unitree toont nieuwe humanoïde robot die twee meter hoog kan springen

Robotfabrikant Unitree heeft een nieuwe humanoïde robot onthuld die vanuit stilstand ruim twee meter hoog kan springen. Het bedrijf noemt het model voorlopig Superman. De robot is nog in de previewfase en zou pas iets meer dan drie maanden in ontwikkeling zijn. 

In een demonstratievideo is te zien hoe de robot zonder aanloop omhoog springt en vervolgens gecontroleerd op zijn voeten landt. Volgens Unitree haalt Superman een spronghoogte van ongeveer twee meter. Daarmee zou de robot het menselijke record voor een sprong vanuit stilstand overtreffen. 

Ook op het gebied van snelheid laat de robot hoge cijfers zien. Unitree claimt een topsnelheid van 12,66 meter per seconde, omgerekend ongeveer 45,6 kilometer per uur. Dat ligt boven de pieksnelheid van 12,42 meter per seconde die doorgaans aan Usain Bolt wordt toegeschreven. 

De prestaties zijn opvallend omdat de robot volgens Unitree in korte tijd is ontwikkeld. Het bedrijf zegt bovendien dat er nog ruimte is om de prestaties verder te verbeteren. Het gaat voorlopig echter om een demonstratiemodel en niet om een product dat consumenten kunnen kopen. 

Unitree is vooral bekend van zijn vierpotige robots en humanoïde modellen. Het Chinese bedrijf heeft de afgelopen jaren meerdere demonstraties gegeven waarin robots rennen, springen en complexe bewegingen uitvoeren. Ook eerder dit jaar liet Unitree humanoïde robots onder meer salto’s en andere acrobatische bewegingen uitvoeren. 

De timing van de presentatie is eveneens opvallend. Unitree staat aan de vooravond van zijn beursdebuut in Shanghai. Het bedrijf haalde bij zijn beursgang ongeveer 6,1 miljard yuan, omgerekend circa 905 miljoen dollar, op. 

Robot boort voor het eerst door echt hersenweefsel

Onderzoekers van de Universiteit Twente en het Radboudumc hebben een piepklein, schroefvormig robotje door echt hersenweefsel gestuurd, met alleen een magneet buiten het lichaam. De test vond plaats in schapenhersenen in het lab. Het team ontwikkelde een model dat precies voorspelt wanneer zo’n robot de controle verliest: een stap richting het behandelen van beroertes en tumoren diep in de hersenen, zonder open operatie.

Diepgelegen hersenletsels, bloedstolsels na een beroerte, tumoren en vaatafwijkingen zijn vaak lastig te bereiken zonder de schedel te openen. Het onderzoeksteam ziet een andere route voor zich: een robot die via de bloedbaan naar de juiste plek reist, daar door de vaatwand boort en vervolgens doorboort tot in het hersenweefsel, om het letsel rechtstreeks te bereiken.

Een magneet buiten het lichaam laat het robotje ronddraaien, waardoor het zich als een schroef naar voren boort. Draait de magneet sneller, dan gaat het robotje ook sneller, tot een bepaald punt. Voorbij dat punt, de zogeheten step-outfrequentie, kan het robotje het tempo niet meer bijhouden. Het glipt weg, valt stil, of beweegt onvoorspelbaar. De onderzoekers kunnen dat moment nu voorspellen met een nieuw model.

De onderzoekers bouwden hun model met de Buckingham Pi-theorie, een methode die een complex natuurkundig probleem terugbrengt tot een handvol dimensieloze getallen. Die combineert de afmeting van de robot, de sterkte van de magneet en de stevigheid van het weefsel in één formule. Dat kantelpunt hangt af van hoe stevig het omliggende weefsel is. In zacht weefsel hield het robotje het tempo van de magneet bij tot ongeveer 30 omwentelingen per seconde. In het stevigste weefsel dat is getest, zakte dat naar minder dan één omwenteling per seconde.

Zodra het model is geijkt met één meting in weefsel met een bekende stevigheid, voorspelt het hoe datzelfde robotontwerp zich gedraagt in elk ander weefsel, zonder verdere testen. Het team valideerde het model op vier robotontwerpen in gelatine, en vervolgens in echt schapenhersenweefsel. Zonder bloedstroom bleef de robot gelijke tred houden met de magneet tot ongeveer 1,8 omwentelingen per seconde. Zodra er bloed door de vaten werd gepompt, wat een levend brein nabootst, zakte die grens onder de 0,45 omwentelingen per seconde. Het weefsel stond onder druk en bood meer weerstand.

Het robotje boorde met 0,2 millimeter per seconde het hersenweefsel in. Achteruit volgde het zijn eigen kanaal weer naar buiten, met 2,9 millimeter per seconde: een stuk sneller, omdat het geen nieuw pad meer hoefde te boren. Met camera’s die in realtime meekeken, werd hetzelfde robotontwerp ook naar specifieke doelen gestuurd in een zacht gelmodel van de hersenen. Het robotje bereikte deze doelen in sommige gevallen met een nauwkeurigheid van minder dan een millimeter.

Steeds meer luchtvaartmaatschappijen weren humanoïde robots uit vliegtuigen

Humanoïde robots mogen bij steeds meer luchtvaartmaatschappijen niet mee aan boord. Dat geldt zowel wanneer een robot als passagier wordt geboekt als wanneer hij als cabine- of ruimbagage wordt meegenomen.

Southwest Airlines voerde het beleid in mei al in. Inmiddels hanteren ook onder meer Delta Air Lines en United Airlines vergelijkbare regels. De beperkingen gelden niet alleen voor humanoïde robots, maar ook voor robots die als huisdier zijn ontworpen.

Een belangrijke reden voor het beleid is de accu die in veel robots wordt gebruikt. Lithiumbatterijen kunnen bij beschadiging of een defect oververhit raken en brand veroorzaken. Luchtvaartmaatschappijen hanteren daarom strikte regels voor batterijen aan boord.

Er spelen daarnaast praktische veiligheidskwesties. Stoelen, veiligheidsgordels en noodprocedures in vliegtuigen zijn ontworpen voor menselijke passagiers. Een zware, bewegende machine past daar niet zonder meer in. Ook moet worden voorkomen dat een robot tijdens een vlucht de bewegingsruimte of evacuatieroute van andere passagiers blokkeert.

Dat ondervond Aaron Mehdizadeh, oprichter van robotbedrijf The Robot Studio, toen hij met zijn humanoïde robot Stewie wilde vliegen. Hoewel de accu van de robot volgens hem aan de geldende voorschriften voldeed, werd de robot niet toegelaten.

United Airlines zegt dat de nieuwe regels bedoeld zijn om de veiligheid van passagiers en bemanning te waarborgen. Apparaten die qua omvang, beweging, uiterlijk of gedrag zijn ontworpen om mensen of dieren na te bootsen, worden daarom uitgesloten van zowel het passagiers- als het vrachtgedeelte.

Voor kleine speelgoedrobots gelden andere regels. Die mogen onder voorwaarden wel mee als handbagage, zolang ze binnen de toegestane afmetingen blijven en hun batterijen aan de geldende voorschriften voldoen.

De beperkingen kunnen gevolgen hebben voor robotbedrijven die hun machines naar beurzen, demonstraties of andere evenementen willen vervoeren. Voor dergelijke transporten zullen zij vaker naar alternatieve vervoersmogelijkheden moeten kijken.

Deze robot ziet eruit als een centaur

Robotontwikkelaar Satyress heeft een opvallende machine gepresenteerd die qua uiterlijk doet denken aan een centaur. De bijna twee meter hoge robot, Threehalves genaamd, is ontworpen om mensen te ondersteunen bij werkzaamheden op gevaarlijke of moeilijk bereikbare locaties. Volgens het bedrijf is het doel niet om werknemers te vervangen, maar om risicovolle taken veiliger uit te voeren. 

De robot staat op vier poten, wat voor extra stabiliteit zorgt tijdens het werken op ongelijk terrein. In de kop zijn camera’s verwerkt waarmee de omgeving in kaart wordt gebracht. Daarnaast beschikt Threehalves over modulaire armen die kunnen worden uitgerust met verschillende gereedschappen, zoals borstels of een kettingzaag, afhankelijk van de uit te voeren taak. 

De bediening verloopt via een afstandsbediening, waardoor een menselijke operator altijd de controle houdt. Voor de veiligheid zijn meerdere noodvoorzieningen ingebouwd. Zo kan de robot tot stilstand worden gebracht via een speciale noodstopfunctie of door een mechanisch remsysteem dat op luchtdruk werkt. 

Satyress heeft nog niet bekendgemaakt wanneer Threehalves op de markt verschijnt, in welke landen de robot beschikbaar komt of wat de verkoopprijs zal zijn.